Opa en oma worden: het nieuws, een kaartje en een cadeau

Je wordt opa of oma. Dat nieuws komt vaak onverwacht, en het maakt veel los. Het belangrijkste wat je kunt doen: blij zijn, en het tempo aan de ouders laten. Zij bepalen wie het wanneer hoort, wat er gedeeld wordt en hoe ze jou erbij willen hebben. Hieronder lees je hoe je reageert, wat je op een kaart schrijft, een kort gedicht dat je kunt gebruiken, en welke cadeaus passen bij kersverse grootouders.

Hoe reageer je op het nieuws?

Je zoon of dochter vertelt je iets groots. Misschien hebben ze er lang op gewacht, misschien komt het als een verrassing. Je weet het vaak niet precies. Daarom helpt het om eerst te luisteren en dan pas te vragen.

Een paar dingen die goed vallen:

• Zeg dat je blij bent. Simpel en gemeend. “Wat een mooi nieuws” zegt genoeg.
• Vraag hoe het met hen gaat. Hoe voelt de zwangere zich? Hoe voelt de aanstaande vader of moeder zich?
• Vraag wie het al weet. Misschien wil het stel het zelf aan de rest van de familie vertellen. Wacht dan met doorvertellen, ook aan je beste vriendin.
• Houd raad nog even voor je. Je hebt zelf ervaring, en die komt later vast van pas. Vraag eerst of ze er behoefte aan hebben.

Wat je beter even laat: meteen namen voorstellen, vragen naar het geslacht, of al plannen maken voor het oppassen. Daar komt later tijd voor.

Oma worden van je zoon of van je dochter: is dat anders?

Misschien merk je verschil, en dat is normaal. Wordt je dochter moeder, dan hoor je misschien meer over de zwangerschap en de bevalling. Wordt je zoon vader, dan loopt het contact misschien meer via zijn partner, en die heeft ook eigen ouders.

Je hoeft daar niets mee te doen, behalve het te weten. Elk stel kiest zijn eigen manier. De een wil dat de moeder van de zwangere bij de bevalling is, de ander wil helemaal niemand. Vraag wat zij willen, en respecteer het, ook als het anders is dan bij een eerder kleinkind of in je schoonfamilie.

Ben je niet de enige opa en oma, en wordt het voor de andere grootouders ook hun eerste kleinkind? Dan delen jullie een mooi moment. Een appje aan de andere opa en oma, om ze te feliciteren, wordt vaak gewaardeerd.

Wat kun je nu al doen als je eerste kleinkind op komst is?

Er is nog tijd. Toch zijn er een paar dingen die je nu al kunt doen:

• Vraag of er een geboortelijst komt. Dan weet je later wat ze nodig hebben. Ga niet zelf al grote spullen kopen.
• Bied hulp aan, zonder in te vullen wat. “Laat maar weten als we iets kunnen doen” is een goed begin. Concreet maken kan later.
• Plan je kraambezoek samen met hen. Zij weten het best wanneer het uitkomt. Spreek af wanneer je mag komen, en vind het niet erg als dat later is dan je hoopte.
• Blijf weg als je ziek bent. Het RIVM vraagt mensen die hoesten of snotteren om uit de buurt te blijven van hoogzwangeren en baby’s, onder meer vanwege kinkhoest. Heb je een koortslip, dan raadt het RIVM aan om niet op kraamvisite te gaan, en de baby in elk geval niet te zoenen, te knuffelen of aan te raken.
• Bedenk welke rol je wilt. Wil je vaak oppassen, af en toe, of liever niet? Wees daar eerlijk over, ook tegen jezelf.

Wat schrijf je op een kaart?

Een kaart is een mooie manier om te laten zien hoe blij je bent. Je kunt er een sturen als je het nieuws hoort, en later nog een bij de geboorte. Hieronder een paar voorbeeldteksten die je kunt overnemen of aanpassen.

Als je het nieuws hebt gehoord, aan je zoon of dochter:

• “Wat zijn we blij met jullie nieuws. We denken aan jullie en kijken met jullie uit naar de dag dat jullie kindje er is.”
• “Een kleinkind. We moeten er nog steeds aan wennen dat dat woord nu over jullie kindje gaat. Heel veel liefs, en zeg het als we iets kunnen doen.”

Bij de geboorte, aan de nieuwe ouders:

• “Welkom, kleine [naam]. Je hebt hele lieve ouders, en een opa en oma die nu al gek op je zijn.”
• “Wat een cadeau, deze kleine. Rust goed uit, wij komen als jullie er klaar voor zijn.”

Aan vrienden die opa en oma zijn geworden:

• “Gefeliciteerd, opa en oma. Een nieuwe titel, en wat staat hij jullie goed.”
• “Van harte met jullie eerste kleinkind. Geniet van alle kleine momenten, die komen vanzelf.”

Schrijf er altijd iets persoonlijks bij. Een herinnering aan de tijd dat je eigen kind klein was, of een wens voor het gezin.

Een kort gedicht voor op de kaart

Wil je iets meer dan een paar zinnen, dan kun je dit gedichtje gebruiken.

Een kleintje op komst, wat een bericht,
we lazen het twee keer, met een glimlach op ons gezicht.
Nog even wachten, nog even raden:
wie wordt het, met welke kleine daden?
Wij staan klaar met tijd en thee,
een schoot, een boek, een wandeling mee.
Jullie zijn de ouders, wij kijken toe,
en helpen als je vraagt: wanneer en hoe.

Pas het gerust aan. Een gedicht met de naam van het stel erin, of met iets wat alleen jullie familie snapt, voelt het meest persoonlijk.

Een cadeau voor kersverse opa en oma

Zoek je een cadeau voor iemand die net opa of oma is geworden? Bijvoorbeeld voor je eigen ouders, of voor vrienden? Dan passen deze soorten cadeaus:

• Een invulboek voor grootouders. Een boek waarin opa of oma over zijn eigen jeugd vertelt, om later aan het kleinkind te geven.
• Een fotolijst of fotoboek. Met een plek voor de eerste foto van opa of oma met de baby.
• Een voorleesboek. Een prentenboek dat opa en oma bij zich thuis bewaren, voor als het kleinkind komt.
• Iets voor als de baby komt logeren. Een mooie deken voor op de bank, een bewaarmand voor spulletjes, een eigen bordje en bekertje voor later.
• Een kaart met een bon. Voor samen koffie drinken en alle foto’s bekijken.

Maak je het cadeau samen met de nieuwe ouders, bijvoorbeeld een fotoboek van de eerste weken, dan wordt het voor opa en oma extra bijzonder.

Checklist: je eerste weken als opa en oma

• Je hebt gevraagd wanneer je op bezoek mag komen.
• Je komt niet als je verkouden bent, hoest of een koortslip hebt.
• Je wast je handen voordat je de baby vasthoudt.
• Je vraagt eerst of je de baby mag vasthouden.
• Je neemt iets mee waar de ouders echt iets aan hebben, zoals een maaltijd.
• Je houdt het bezoek kort.
• Je vraagt wat de ouders van je verwachten, nu en straks.
• Je deelt geen foto’s van de baby zonder dat de ouders dat goed vinden.

Bronnen

• RIVM: Kinkhoest
• RIVM: Herpes labialis (koortslip) en zwangerschap